Hot line   1900 54 54 81

Từ lợi nhuận âm đến doanh nghiệp tỷ USD

Năm 2018, trong lần tới thăm và làm việc tại Bưu điện Việt Nam, Tổng giám đốc Liên minh bưu chính UPU Bisha Abdirahman Hussein đã khẳng định, Bưu điện Việt Nam là một trong những tấm gương đổi mới thành công trong hoạt động sản xuất kinh doanh tại khu vực và thế giới. Đây là kết quả bước đầu đạt được sau hơn 10 năm chia tách Bưu chính - Viễn thông với rất nhiều nỗ lực và quyết tâm đổi mới và phát triển của toàn thể lãnh đạo và CBCNV trên toàn mạng lưới. Nhân ngày Bưu chính Thế giới 9/10, cùng nhìn lại hành trình đổi mới với những bước đi đột phá của Bưu điện Việt Nam trong thời gian qua.


Bưu điện Việt Nam đảm bảo phục vụ mạng công cộng cho người dân trên mọi miền tổ quốc

Nhiều người vẫn còn nhớ, hơn 10 năm trước, để viễn thông thực hiện tự do hóa thương mại và không còn phải “nặng gánh” với bưu chính, đồng thời để cải cách lĩnh vực này, Tổng công ty Bưu chính Việt Nam (nay là Bưu điện Việt Nam - Vietnam Post) đã chính thức được tách ra khỏi tập đoàn Bưu chính Viễn thông VNPT. Lúc đó có người đã ví thị trường bưu chính như đại dương bao la, còn Vietnam Post là con tàu cũ kĩ lại đang chở quá tải hơn 4 vạn cán bộ giữa muôn trùng sóng gió. Con tàu đó có thể chìm bất cứ lúc nào, nói gì đến việc cập bến an toàn. Bởi trước đó bưu chính hầu như chỉ sống dựa vào nguồn trợ cấp của Nhà nước và sự trợ giúp từ viễn thông. Giờ làm sao có thể tự cân bằng thu chi, tiến tới có lãi. Dù có lạc quan đến mấy thì cũng rất ít người có niềm tin về tương lai của đơn vị này.

Khỏi phải nói, ai cũng hình dung toàn mạng lưới bưu chính lúc đó ảm đạm như thế nào. Đa số cán bộ và người lao động không ai muốn ở lại, tinh thần làm việc rệu rã, thậm chí nhiều người còn “bỏ chạy” hoặc xin chuyển về viễn thông. Trong khi giá cước dịch vụ bưu chính công ích thấp hơn giá thành, lao động giản đơn thì thừa, lao động có trình độ cao lại thiếu, doanh thu sụt giảm nghiêm trọng, lĩnh vực phát hành báo chí do phải bù lỗ nên không một doanh nghiệp bưu chính nào trong nước chịu đảm nhận. Có những thời điểm, Bưu chính lâm vào tình trạng hoạt động cầm chừng, có những bưu cục, nhất là điểm Bưu điện Văn hóa xã phải tạm đóng cửa.

“Đổi mới trên tất cả các lĩnh vực” là mệnh lệnh cấp thiết của Ban Lãnh đạo Tổng công ty lúc đó được chuyển xuống toàn mạng lưới. Từ Lãnh đạo cấp cao, cấp trung đến cán bộ, công nhân viên và người lao động đến tận cấp xã đều chung một quyết tâm “thay đổi để tồn tại”. Điểm thay đổi lớn nhất chính là  ngoài dịch vụ bưu chính truyền thống là chuyển phát hàng hóa, thư từ và phát hành báo chí Bưu điện mà còn định vị trở thành doanh nghiệp theo hướng đa dạng hóa dịch vụ. Bưu điện phát triển đồng thời trên cả 3 trụ cột: Bưu chính chuyển phát, Tài chính Bưu chính và Phân phối - Truyền thông. Đây là điều hoàn toàn mới đối với người bưu chính lúc đó. Nhiều ý kiến phản đối, nghi ngờ về sự tồn tại của các dịch vụ mới. Những người Lãnh đạo cấp cao và cấp trung thời điểm đó một mặt vừa xốc lại tinh thần, làm tốt công tác tư tưởng cho người lao động, một mặt thực hiện đúng kịch bản kinh doanh các dịch vụ mới tại hơn 12.000 bưu cục như: bán lẻ, bảo hiểm, ngân hàng, chi trả lương hưu…


Bưu điện Việt Nam hiện đang thực hiện chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH cho hơn 3 triệu lượt người hưởng hàng tháng 

Theo lộ trình của Chính phủ năm 2013, năm cuối cùng Nhà nước hỗ trợ các hoạt động bưu chính công ích là 330 tỷ đồng. Như một kỳ tích, năm 2014 mặc dù hoạt động trong điều kiện không còn được Nhà nước hỗ trợ bằng tiền như trước kia, nhưng vẫn phải đảm bảo các hoạt động bưu chính công ích, Bưu điện Việt Nam đã đạt được lợi nhuận gần 110 tỷ đồng. Một con số quá lớn, đối với doanh nghiệp trước đó còn phụ thuộc vào bầu sữa mẹ - ngân sách nhà nước. Sự kiện này như một cơn gió thổi bùng nên ngọn lửa tinh thần đẩy mạnh sản xuất kinh doanh trên toàn mạng lưới.

Có minh chứng thuyết phục, có niềm tin và sự tự hào về những “quả ngọt” đầu tiên đã đơm trái, hơn 4 vạn người Bưu điện không ai bảo ai tự mình thay đổi nếp nghĩ, thay đổi cách làm từ phần việc nhỏ nhất trong nhiệm vụ của mình.


Liên tiếp sau đó, bưu chính trong nước chứng kiến sự “thay da đổi thịt” của Bưu điện Việt Nam với lĩnh vực hành chính công. Đây không phải là dịch vụ kinh doanh đơn thuần mà là lĩnh vực gắn liền với các hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc cấp các loại giấy phép, giấy khai sinh, chứng minh thư nhân dân; công chứng, xử lý và xử phạt hành chính... Để thay đổi từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ”; từ chỗ thay vì đến cơ quan hành chính làm thủ tục thì người dân đến các điểm Bưu điện để nộp hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính và chờ nhận kết quả tại nhà là cả một sự nỗ lực của ngành Bưu điện. Không có gì khó hiểu khi ý tưởng mới mẻ này vừa đưa ra đã bị một số cơ quan hành chính phản đối kịch liệt. Bởi đã từ lâu những ác cảm của người dân về vấn đề “hành là chính”, “một cửa nhưng nhiều ngách”, tình trạng sách nhiễu người dân hay thủ tục rườm rà, cứng nhắc đã được các cơ quan chức năng vào cuộc nhưng mọi việc chuyển biến rất chậm chạp. Không ai tin, Bưu điện có thể làm được số lượng công việc khổng lồ và khó khăn này.

Chậm nhưng chắc, khởi đầu là việc chi trả lương hưu cho hơn 3 triệu người trên toàn quốc, Bưu điện Việt Nam đã chứng minh nội lực của mình và thuyết phục được Chính phủ, các Bộ ngành, địa phương đồng ý cho tham gia thực hiện một phần công đoạn các dịch vụ hành chính công. Đến nay các dịch vụ tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính; Chuyển trụ sở bộ phận một cửa sang Bưu điện, xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về BHYT hộ gia đình; thu nộp hộ tiền phạt và chuyển phát giấy tờ tạm giữ vi phạm giao thông; cấp đổi giấy phép lái xe, Cấp đổi Hộ chiếu, Phiếu lý lịch tư pháp... không chỉ tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân mà còn thay đổi một phần quá trình cải cách hành chính của đất nước.


Bộ phận một cửa giải quyết thủ tục hành chính đặt tại trụ sở Bưu điện giúp mang lại sự thuận tiện cho người dân và chính quyền các cấp

Triển khai dịch vụ mới, điều quan trọng nhất chính là năng lực con người. Tuy nhiên, nghiệp vụ bưu chính hiện địa lại không có ngôi trường nào thực hiện đào tạo nghiệp vụ riêng. Chính vì vậy, tại trụ sở của Tổng công ty này luôn có những lớp học rất đặc biệt, từ lớp nghiệp vụ bảo hiểm xã hội, hành chính công, quản lý kinh doanh đến nghiệp vụ bán hàng tại Bưu điện Văn hóa xã. Bằng kinh nghiệm thực tế và sự tự tìm tòi sáng tạo, những người lãnh đạo của Bưu điện Việt Nam lại trở thành “người thầy”cần mẫn để vừa “cầm tay chỉ việc” vừa truyền nhiệt huyết, động lực và tiếp thêm niềm tin cho người lao động mỗi khi triển khai dịch vụ mới. Sau mỗi khóa đào tạo, khí thế mới, xung lực mới lại lan tỏa rộng khắp toàn mạng lưới. Giờ đây, tại Bưu điện Việt Nam, từ Lãnh đạo đến anh bưu tá, chị giao dịch viên thường hay nhắc nhau câu nói “ hãy thay đổi bản thân để trở thành người có giá trị”. Có lẽ, chính tư duy đổi mới và sự nỗ lực phi thường của người Bưu điện trong thời gian qua đã khiến doanh nghiệp này gây bất ngờ khi từ chỗ lợi nhuận âm, Nhà nước phải hỗ trợ đến năm 2018 đã “cán đích” trước hạn 2 năm kế hoạch giai đoạn 2016 - 2020, với tổng doanh thu đạt xấp xỉ 1 tỷ USD.

Dự báo, thời gian tới lĩnh vực bưu chính sẽ đạt tốc độ tăng trưởng 35 - 40%/năm, nên doanh nghiệp này luôn xác định công nghệ thông tin sẽ là nền tảng của các lĩnh vực, bởi nó không chỉ giúp đổi mới các hoạt động truyền thống, các lĩnh vực hiện có mà còn có thể tạo ra nhiều dịch vụ mới khác. Bên cạnh việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, số hóa điều hành, dịch chuyển dần từ khai thác thủ công sang tự động hóa, hiện vấn đề chuyển đổi số đang là ưu tiên số một của đơn vị này trong việc đặt tiền đề quan trọng cho sự phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.

Các tin khác