Đường dây nóng hỗ trợ   1900 54 54 81

Năm 2019 doanh thu của lĩnh vực bưu chính đạt 34.311 tỷ đồng

Năm 2019, với mục tiêu “Nâng cao thứ hạng Việt Nam” và phương châm hành động “Làm gương, Kỷ cương, Trọng tâm, Bứt phá”, Bộ Thông tin và Truyền thông đã khẩn trương, quyết liệt, đổi mới cách nghĩ, cách làm, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ đã đề ra, đóng góp tích cực vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội năm 2019 của đất nước, góp phần xây dựng nước Việt Nam hùng cường. Bưu chính là một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng cao nhất toàn ngành.


Bưu điện Việt Nam luôn duy trì và đảm bảo mạng bưu chính công cộng mang đến sự hài lòng của người dân

Bưu chính tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng 30%

Theo đánh giá của Bộ TT&TT, năm 2019 lĩnh vực bưu chính duy trì mức tăng trưởng cao với chỉ số tăng trưởng hằng năm đạt mức trung bình trên 30%. Tổng doanh thu lĩnh vực bưu chính ước đạt 34.311 tỷ đồng, tăng 22.65% so với năm 2018. Tổng nộp ngân sách nhà nước ước đạt 1.230 tỷ đồng tăng 5,63% so với năm 2018. Theo báo cáo về Chỉ số tích hợp phát triển Bưu chính năm 2019 do Liên minh Bưu chính Thế giới (UPU) công bố về thứ hạng, Việt Nam xếp thứ 45/172 quốc gia (tăng 5 bậc so với năm 2018);

Bộ đã ban hành Thông tư số 11/2019/TT-BTTTT sửa đổi, bổ sung bãi bỏ một số điều của Thông tư số 17/2013/TT-BTTTT quy định hoạt động của Điểm Bưu điện - Văn hóa xã nhằm phù hợp với yêu cầu thực tế. Qua đó không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về bưu chính nói chung mà còn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với mạng bưu chính công cộng và đẩy mạnh hoạt động của Bưu điện - Văn hóa xã.

Bên cạnh đó, Bộ TT&TT cũng đã hoàn thành viên nghiên cứu các đề xuất sửa đổi Công ước UPU; các phương án tham gia của Việt Nam; đánh giá tác động của các nội dung sửa đổi với nội luật và kinh tế Việt Nam. Đặc biệt, Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ ký Nghị định thư bổ sung lần thứ 2 Công ước UPU để ủng hộ đổi mới mạnh mẽ hơn hệ thống thanh toán thù lao giữa Bưu chính các nước; góp phần củng cố Liên minh và duy trì một mạng lưới bưu chính duy nhất toàn cầu ổn định; cân bằng lợi ích của các nước trong kỷ nguyên phát triển bùng nổ Thương mại điện tử.

Đối với lĩnh vực tem bưu chính, năm 2019, Bộ đã phát hành 15 bộ tem bưu chính với 36 mẫu và 06 blốc. Trong đó các bộ tem đặc biệt như: “Chào mừng Hội nghị Thượng đỉnh Hoa Kỳ - Triều Tiên tại Hà Nội" và “Chào mừng Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc - Vesak 2019” để chào mừng 02 sự kiện nổi bật mang tầm cỡ quốc tế không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh của Việt Nam mà còn gửi thông điệp về hòa bình đến bạn bè khắp năm châu.

Cạnh tranh ngày càng khốc liệt

Tuy nhiên theo đánh giá của Bộ TT&TT, lĩnh vực bưu chính vẫn đang gặp không ít khó khăn, thách thức. Mức độ cạnh tranh trong lĩnh vực bưu chính ngày càng khốc liệt. Tính đến hết ngày 15/9/2019, hiện đang có 435 doanh nghiệp bưu chính hoạt động; tăng 14% so với số lượng doanh nghiệp năm 2018. Trong đó, số doanh nghiệp bưu chính được cấp mới và đi vào hoạt động trong năm 2019 là 54 doanh nghiệp. Trong khi đó trên 95% doanh nghiệp bưu chính Việt Nam có quy mô nhỏ và siêu nhỏ; Các nguồn lực (tài chính, trang thiết bị, lao động, công nghệ…) hạn chế; Khả năng cạnh tranh thấp (kể cả các doanh nghiệp có thị phần lớn cũng cũng gặp rất nhiều khó khăn trước doanh nghiệp bưu chính có vốn nước ngoài).

Bên cạnh đó, hạ tầng đường bộ, đường sắt kém; tắc nghẽn giao thông ngày càng tăng ở các đô thị; năng lực vận chuyển hàng hóa đường hàng không hạn chế; Một số loại phương tiện vận chuyển chuyên dụng, thân thiện với môi trường, phù hợp với việc vận chuyển, phát hàng TMĐT và thường được sử dụng ở Nhật Bản, Trung Quốc (xe máy điện 3 bánh có thùng chứa gói, kiện hàng hóa nhỏ) nhưng lại không được phép lưu hành tại Việt Nam. Các doanh nghiệp logistics (trong đó có doanh nghiệp bưu chính) chưa khai thác triệt để các phương thức vận tải hàng hóa khác nhau nhằm phân tải cho vận tải đường bộ cũng như giảm chi phí logistics để nâng cao năng lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cũng như giữa các nước trong khu vực. Bình quân chi phí logistics/GDP ở Việt Nam là khoảng 25%, Thailand là 9%, ở Malaysia là 13%, Singapore là 8%.

Hiện nay việc thanh toán chủ yếu vẫn bằng tiền mặt nhưng pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về dịch vụ phát hàng-thu tiền (COD) nên nhiều doanh nghiệp bưu chính không bị ràng buộc khi triển khai dịch vụ này, dẫn đến rủi ro cho khách hàng, ảnh hưởng đến uy tín của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Việt Nam cũng đang thiếu các cơ chế đặc thù để thúc đẩy phát triển TMĐT (kiểm tra chuyên ngành, hải quan, thuế nhập khẩu, chứng từ khi lưu thông trên đường ...). Hiện nay vẫn đang áp dụng chung quy định của hàng hóa thông thường cho hàng hóa TMĐT nên người sử dụng dịch vụ cũng như doanh nghiệp bưu chính rất khó đáp ứng vì hàng hóa TMĐT thường là hàng nhỏ, lẻ do các cá nhân mua để tiêu dùng.

Việc tự động hoá và tin học hoá chưa nhiều; đầu tư trang thiết bị hiện đại trong cung ứng dịch vụ chưa phổ biến (so với các lĩnh vực khác trong nước hoặc so với lĩnh vực bưu chính của các nước trong khu vực chưa theo kịp); hệ thống mã bưu chính đến địa chỉ chưa được ban hành.


Bưu điện Việt Nam đưa vào vận hành đoàn tàu nhanh vận chuyển hàng bưu chính tuyến trục Bắc – Nam bằng container
giúp nâng cao năng lực vận chuyển, phục vụ nhu cầu của khách hàng 

Thúc đẩy số hóa trong phát triển bưu chính

Để khắc phục những hạn chế này, năm 2020 Bộ Thông tin và Truyền thông tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế để thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh; Nhà nước chuyển từ tư duy “quản lý” sang tư duy “phục vụ, đồng hành” cùng doanh nghiệp để thúc đẩy thị trường bưu chính phát triển trong bối cảnh kinh tế số. Bộ cũng sẽ tăng cường trao đổi, thảo luận, đối thoại, phát hiện, tháo gỡ những vấn đề còn vướng mắc trên thực tế của cá nhân, doanh nghiệp mà pháp luật chưa quy định hoặc không còn phù hợp với thực tế.

Đặc biệt, năm 2020, Bộ sẽ giám sát chặt chẽ việc triển khai thực hiện Chỉ thị về định hướng, thúc đẩy lĩnh vực bưu chính phát triển trong bối cảnh kinh tế số, chuyển đổi số... Đồng thời hoàn thành việc xây dựng hệ thống mã bưu chính đến địa chỉ để các doanh nghiệp bưu chính có cơ sở đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động bưu chính.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của lĩnh vực bưu chính trong năm 2020 là hoàn thành việc xây dựng hệ thống mã địa chỉ, gắn với bản đồ sô V-map để các doanh nghiệp bưu chính có cơ sở đẩy mạng ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động bưu chính. Hoàn thiện Đề án thí điểm thực hiện và cung ứng dịch vụ hành chính công qua mạng bưu chính công cộng và dịch vụ bưu chính công ích. Đồng thời xây dựng định hướng Chiến lược cho lĩnh vực bưu chính, chuyển đổi số cho các doanh nghiệp bưu chính của Việt Nam. Đặc biệt Bộ TT&TT cũng sẽ phối hợp với Bộ Công Thương để xây dựng Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2021 - 2025

Ngoài ra năm 2020, Bộ cũng sẽ thực hiện kế hoạch triển khai Văn kiện Đại hội bất thường của UPU lần 3. Nghiên cứu, chuẩn bị nội dung tham dự Đại hội UPU lần thứ 27 tại Code D’voire.

Theo Chiến lược đến năm 2025 vừa được Bộ TT&TT công bố, tốc độ tăng trưởng của bưu chính vẫn được duy trì ở mức cao, doanh thu dịch vụ bưu chính tăng gấp 3 - 4 lần (đạt 3-4 tỷ USD). Tiếp tục đóng góp vào tỷ trọng GDP quốc gia tối thiểu 0,5%.

Toàn ngành sẽ phát triển mạng điểm phục vụ rộng khắp cả nước, tiến tới đến năm 2025 có 85% số xã có điểm phục vụ bưu chính có người phục vụ và năm 2030 là 90% số xã.

Việt Nam cũng sẽ nâng cao thứ hạng trong bảng xếp hạng phát triển bưu chính do Liên minh Bưu chính thế giới (UPU) công bố. Đến năm 2025, Việt Nam nằm trong Top 40 của thế giới.

Đặc biệt, sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số và kinh tế chia sẻ trong bưu chính. Chuyển dịch từ dịch vụ bưu chính truyền thống (paper-based service) sang dịch vụ bưu chính “số” , trong đó, chú trọng các dịch vụ liên quan đến Chính phủ điện tử và các dịch vụ mang tính hỗ trợ/logistics cho thương mại điện tử. Doanh nghiệp chuyển dịch theo hướng doanh nghiệp công nghệ.