Đường dây nóng hỗ trợ   1900 54 54 81

Giới thiệu các bộ tem đã phát hành về vườn quốc gia tại Việt Nam

Bảo tồn động vật hoang dã là việc thực hành bảo vệ các loài động vật hoang dã và môi trường sống của chúng. Mục tiêu của bảo tồn động vật hoang dã là để đảm bảo rằng giới tự nhiên sẽ được bảo vệ để che chở cho các thế hệ tương lai và giúp loài người nhận ra tầm quan trọng của động vật hoang dã và môi trường hoang dã đối với con người và các loài khác nhau trên hành tinh này.

Nhiều quốc gia có các cơ quan chính phủ và các tổ chức, thiết chế dành riêng cho bảo tồn động vật hoang dã, để hỗ trợ thực hiện chính sách được thiết kế để bảo vệ động vật hoang dã. Nhiều tổ chức phi lợi nhuận độc lập cũng góp phần thúc đẩy việc bảo tồn động vật hoang dã. Ngày nay, bảo tồn động vật hoang dã đã trở thành một thực tế ngày càng quan trọng do những tác động tiêu cực của các hoạt động của con người đối với động vật hoang dã.

Ước tính có khoảng 1.556 loài được xác định là có nguy cơ tuyệt chủng hoặc gần tuyệt chủng và cần được bảo vệ. Các khu rừng nhiệt đới – nơi trú ẩn của một nửa số sinh vật hiện tồn tại trên trái đất cũng đang bị thu hẹp hàng trăm nghìn ha mỗi năm. Vô số loài đã biến mất khi môi trường sống của chúng bị phá hủy. Việc bảo tồn sự đa dạng của các loài động thực vật trong tự nhiên đang là vấn đề cấp bách. Sự tuyệt chủng của các loài động vật hoang dã không phải đơn thuần do môi trường sống bị mất mà là chính bàn tay của con người trực tiếp gây ra. Các hành động săn bắn, bẫy thú đã làm số lượng động vật hoang dã giảm xuống đến tốc độ chóng mặt.

Trên thế giới, một lượng lớn các loài động vật hoang dã trên trái đất đột nhiên biến mất là vấn đề lớn, phức tạp mà mỗi quốc gia đang phải đối đầu. Một số lượng lớn các loài động vật hoang dã như voi, tê giác bị săn bắn đến mức số lượng chẳng còn lại là bao nhiêu trên khắp thế giới. Nếu những hành động săn bắn trái phép này còn tiếp diễn thì một ngày nào đó chẳng có voi, tê giác hoặc rùa.

Nhu cầu tăng chóng mặt về sừng tê giác từ các nước châu Á trong đó có Việt Nam, đang là động cơ của cuộc khủng hoảng săn bắn trái phép tại châu Phi nói chung và Nam Phi nói riêng. Tính từ năm 2007, mức độ săn bắn trái phép đối với loài này tăng 5000%. Tại Nam Phi, cứ mỗi ngày trôi qua lại có thêm ít khoảng 3 cá thể tê giác bị giết hại.

Riêng ở Việt Nam, thực trạng đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng là nhiều loài động vật hoang dã, quý hiếm, trong đó có loài đang có nguy cơ tuyệt chủng, đã và đang bị săn bắt, buôn bán, xuất khẩu trái phép, thậm chí giết mổ làm món ăn đặc sản tại các nhà hàng, khách sạn, phục vụ thói quen tiêu xài lãng phí của một số người. Do dễ dàng tiêu thụ với thu nhập cao đã tạo ra việc làm rất nguy hại và kích thích một số người săn bắt, buôn bán trái phép loại hàng này bất chấp các quy định của Nhà nước về quản lý bảo vệ và phát triển động vật hoang dã, quý hiếm.

Do việc săn bắt chim, thú rừng tuỳ tiện cùng với nạn đốt phá rừng đã phá hoại nghiêm trọng môi trường sống của nhiều loài động vật hoang dã, làm cho một số loài trở nên hung dữ, gây ra những thảm hoạ đối với con người như: nạn voi dữ, lợn rừng phá hoại sản xuất; nạn chuột, châu chấu phá hoại mùa màng ở nhiều nơi. Trước tình hình nghiêm trọng nói trên, dư luận của quần chúng nhân dân, các cơ quan thông tin đại chúng, các nhà khoa học đã nhiều lần lên tiếng, đòi hỏi phải có các biện pháp hữu hiệu để bảo vệ và phát triển động vật hoang dã.

Để chung tay bảo vệ động vật, đặc biệt động vật quý hiếm, góp phần tuyên truyền, giáo dục rộng rãi trong các tầng lớp nhân dân việc cấp thiết bảo vệ, không săn bắt, ăn thịt thú rừng, thời gian qua, Bưu điện Việt Nam đã phát hành nhiều bộ tem về các loài động vật được bảo tồn tại các Vườn quốc gia, một số loài đã bị tuyệt chủng. Bài viết này giới thiệu về các bộ tem đã được phát hành thời gian qua:

1. Bộ tem “Thú rừng vườn quốc gia Cúc Phương” phát hành năm 1981:

Vườn Quốc gia Cúc Phương (hay rừng Cúc Phương) là một khu bảo tồn thiên nhiên, khu rừng đặc dụng nằm trên địa phận ranh giới 3 khu vực Tây Bắc, châu thổ sông HồngBắc Trung Bộ thuộc ba tỉnh: Ninh Bình, Hòa BìnhThanh Hóa. Vườn quốc gia này có hệ động thực vật phong phú đa dạng mang đặc trưng rừng mưa nhiệt đới. Nhiều loài động thực vật có nguy cơ tuyệt chủng cao được phát hiện và bảo tồn tại đây. Đây cũng là vườn quốc gia đầu tiên tại Việt Nam.


Năm 1981, Tổng cục Bưu điện đã phát hành bộ tem “Thú rừng Vườn quốc gia Cúc Phương”, bộ tem gồm 8 mẫu, đặc tả về các loài: Vượn đen má trắng; Khỉ cộc; Gấu ngựa; Chó rừng; Lợn lòi; Nai; Báo; Hổ. 

2. Bộ tem “Thú Vườn quốc gia Cát Bà” phát hành năm 1997:

Vườn quốc gia Cát Bà là khu bảo tồn đầu tiên của Việt Nam, có phân khu bảo tồn biển, gồm các hệ sinh thái biển, hệ sinh thái rừng trên cạn và hệ sinh thái rừng ngập mặn với các sinh cảnh rừng ngập mặn, bãi triều, đầm phá, karst đá vôi…, được xem là một trong những địa điểm có đa dạng sinh học cao nhất Việt Nam.


Tại đây có những loài động vật đặc biệt quí hiếm, trên thế giới chỉ còn duy nhất ở đây, như loài Voọc Cát Bà. Đáng tiếc, do nạn săn bắt ngày một gia tăng, đã làm suy giảm đáng kể số lượng động vật trong Vườn, đe dọa tới sự tồn vong của cả những loài động vật quí hiếm này.

 Năm 1997, Tổng cục Bưu điện đã phát hành bộ tem gồm 4 mẫu giới thiệu về Cầy Vằn; Rái cá; Sóc bụng đỏ và Mèo rừng.

3. Bộ tem “Chim gõ kiến (Vườn quốc gia Bạch mã)” phát hành năm 1999:

Vườn quốc gia Bạch Mã nằm tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Vườn có tính đa dạng sinh học cao. Thực vật ở đây gồm 2147 loài, trong đó có một số loài hiếm và có giá trị như hoàng đàn giả, trầm hương. Theo kết quả tổng hợp và điều tra, ở hệ sinh thái Vườn quốc gia Bạch Mã đã xác định được: lớp côn trùng có 894 loài, 580 giống, 125 họ, 17 bộ; lớp cá có 57 loài, 48 giống, 17 họ, 6 bộ; lớp ếch nhái có 21 loài, 7 giống, 5 họ, 1 bộ; lớp bò sát có 31 loài, 24 giống, 10 họ, 2 bộ; lớp chim có 358 loài, 186 giống, 55 họ, 15 bộ; lớp thú có 132 loài, 72 giống, 28 họ, 10 bộ.


Năm 1999, Tổng cục Bưu điện đã phát hành bộ tem “Chim gõ kiến (Vườn quốc gia Bạch Mã)” gồm 4 mẫu đặc tả về 4 loài thuộc họ gõ kiến, được phân biệt bằng tên khoa học.

4. Bộ tem “Động vật  Vườn quốc gia Cát Tiên” phát hành năm 2001:

Vườn quốc gia Cát Tiên năm trên địa phận 3 tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng và Bình Phước. Với tổng diện tích 71.350 ha, trong đó, tỉnh Đồng Nai (khu vực Nam Cát Tiên) 39.627 ha, tỉnh Lâm Đồng (khu vực Cát Lộc) 27.530 ha và tỉnh Bình Phước (khu vực Tây Cát Tiên) 4.193 ha. 

Với điều kiện địa hình, khí hậu và khả năng dung chứa đến 5 kiểu rừng (lá rộng thường xanh; thường xanh nửa lá rụng; hỗn giao gỗ tre; tre nứa thuần loại và thảm thực vật đất ngập nước) là những yếu tố tạo nên VQG Cát Tiên trở thành nơi hội tụ các loài thực vật, động vật và rất giàu về tài nguyên đa dạng sinh học có hệ sinh thái rừng, hệ thực vật rừng, hệ động vật rừng đặc trưng cho hệ sinh thái Đông Nam Bộ.


Tại Vườn, hệ thực vật có hơn 1.610 loài bậc cao có mạch; bao gồm 23 loài đặc hữu, 39 loài Sách đỏ Việt Nam (2007) và 25 loài Danh lục đỏ IUCN (2012). Một số loài quý hiếm như Gõ đỏ, Cẩm lai, Giáng hương, Gõ mật, Cẩm thị... Rừng ở đây còn có ưu thế về các họ Dầu, họ Đậu và họ Tử vi. Thảm thực vật đất ngập nước của Vườn là hệ bàu, đầm lầy hình thành cách nay từ 3.000-5.000 năm. Hệ thú có quan hệ chặt chẽ với vùng Tây Nguyên. Vườn có 105 loài thú, trong đó 32 loài Sách đỏ Việt Nam (2007), 26 loài Danh lục IUCN (2012); một số loài quý hiếm là Bò tót, Voi, Chà vá chân đen, Vượn má vàng, Cu li nhỏ…

 Năm 2001, Tổng cục Bưu điện đã phát hành bộ tem “Động vật vườn quốc gia Cát Tiên” gồm 4 mẫu, giới thiệu Gà so cổ hung; Bướm rừng lớn Mura; Tê giác Việt Nam; Cá xấu Xiêm.

5. Bộ tem “Động vật Vườn quốc gia Ba Vì” phát hành năm 2003:

Vườn quốc gia Ba Vì nằm trên khu vực dãy núi Ba Vì thuộc huyện Ba Vì (Hà Nội) và hai huyện Lương Sơn, Kỳ Sơn (tỉnh Hòa Bình) với diện tích 10.814,6 ha, cách Sơn Tây, Hà Nội 15 km và cách trung tâm Hà Nội 50 km về phía tây. Ba Vì là địa danh nổi tiếng nhờ sự đa dạng của các hệ sinh thái và có phong cảnh đẹp, khí hậu mát mẻ. Vườn quốc gia này nằm trong dãy núi cao chạy dọc theo hướng đông bắc-tây nam với đỉnh Vua cao 1.296 m, đỉnh Tản Viên cao 1.227m, đỉnh Ngọc Hoa cao 1.131 m.


Về động vật, có 45 loài thú, 115 loài chim, 61 loài bò sát và 27 loài ếch nhái, trong đó có nhiều loài quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới như gà lôi trắng, khỉ, báo, gấu, sóc bay, … Hiện tại, người ta đã biết trên 1.000 loài thực vật, trong số đó có khoảng 200 loài cây dược liệu, nhiều loài quý như bách xanh, thông, dẻ, lát hoa.

Năm 2003, Bộ Bưu chính, Viễn thông phát hành bộ tem “Động vật Vườn quốc gia Ba Vì” gồm 4 mẫu: Tê tê vàng; Sóc bay trâu; Gấu ngựa; Sươn dương.

6. Bộ tem “Động vật  Vườn quốc gia Bến En” phát hành năm 2006:

Vườn quốc gia Bến En thuộc địa phận tỉnh Thanh Hoá. Vườn được hình thành từ việc xây dựng đập sông Mực vào năm 1986.

Đây là vùng rừng núi, sông hồ rộng 16.634 ha, còn mang vẻ hoang dã với hệ động, thực vật đa dạng và phong phú. Nhiệm vụ chính của của Vườn là bảo tồn các loài thú quý hiếm; phục vụ nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực nghiệm, bảo tồn nguồn gen; tuyên truyền giáo dục bảo vệ thiên nhiên, môi trường, phát triển du lịch.


Tại đây có nhiều loài động vật quý hiếm như Voi, Gấu, Khỉ vàng, Sóc bay, Vượn đen má trắng, Sói đỏ, Cu li, Gà lô trắng... Ngoài ra, Bến En còn có cả hơn 4000 ha mặt hồ với 21 hòn đảo lớn nhỏ tạo nên cảnh quan thiên nhiên vô cùng quyến rũ rất phù hợp với các loại hình du lịch sinh thái.

Nhằm tuyên truyền và góp phần nâng cao ý thức bảo vệ các loài động vật quý hiếm hiện đang sinh sống tại đây, ngày 1/7/2006, Bộ Bưu chính, Viễn thông phát hành bộ tem “Động vật Vườn quốc gia Bến En” gồm 04 mẫu và 1 blốc: Cu li lớn, giá mặt 800đ; Báo gấm, giá mặt 1.000đ; Sói đỏ, giá mặt 7.000đ; Vượn đen má trắng, giá mặt 10.000đ; Blốc: Rồng đất, giá mặt 12.000đ

Bộ tem được thể hiện theo phong cách tả thực sinh động, giới thiệu 05 loài động vật quý hiếm, đang có nguy cơ tuyệt chủng.

7. Bộ tem “Động vật  Vườn quốc gia Côn Đảo” phát hành năm 2007:

Bò Biển là một động vật biển có vú, có chiều dài trung bình khoảng 2,7m và nặng từ 250 đến 300kg, thân hình con thoi, đuôi dạng vây nằm ngang, chi trước có hình mái chèo dùng để bao con khi cho bú, da dày, lông thưa. Thức ăn chủ yếu của loài động vật này là rong biển, cỏ biển, thường tập trung sinh sống ở vùng ven bờ biển, nơi có nhiều thức ăn. Liên minh bảo tồn thiên nhiên thế giới liệt Bò Biển vào danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng.


Nhằm tuyên truyền và góp phần nâng cao ý thức bảo vệ các loài động vật quý hiếm, ngày 1/8/2007, Bộ Thông tin và Truyền thông phát hành bộ tem“Động vật Vườn quốc gia Côn Đảo (Bò Biển)”gồm 4 mẫu với các giá mặt là 800đ, 1.000đ, 7.000đ và 9.000đ.
Do tình trạng săn bắt, biến động của môi trường nên quần thể Bò biển ở Côn Đảo hiện còn rất ít. Vườn quốc gia Côn Đảo đã và đang có nhiều biện pháp tích cực nhằm bảo vệ động vật quý hiếm này.

8. Bộ tem “Động vật  Vườn quốc gia Ba Bể” phát hành năm 2011:

Bộ tem này được phát hành nhằm giới thiệu hệ động vật phong phú, đa dạng của di sản thiên nhiên Vườn Quốc gia Ba Bể, đồng thời góp phần tuyên truyền nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc duy trì, bảo tồn sự phát triển đa dạng sinh học nơi đây.


Vườn Quốc gia Ba Bể thuộc tỉnh Bắc Kạn, có tới 417 loài thực vật và 299 loài động vật có xương sống. Bộ tem thể hiện hình ảnh của 5 loài động vật hiện đang sinh sống tại Vườn Quốc gia Ba Bể, đó là: hoẵng, vạc hoa, ô rô vảy, rùa sa nhân và báo lửa.

9. Bộ tem “Chim Vườn quốc gia Xuân Thủy” phát hành năm 2013:

Vườn quốc gia Xuân Thủy (huyện Giao Thủy, Nam Định) là một khu rừng ngập mặn thuộc khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng, được quốc tế công nhận theo công ước Ramsar, là rừng ngập mặn thứ 50 của thế giới. Vườn quốc gia có khu hệ chim khá phong phú, có trên 220 loài chim, chiếm trên 25% số lượng chim hiện có của Việt Nam. Trong đó có trên 150 loài chim di cư, 50 loài chim nước và 9 loài có trong Sách Đỏ bị đe dọa tuyệt chủng ở quy mô toàn cầu.


 Ngày 01/6/2013, Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức phát hành bộ tem: "Chim Vườn Quốc gia Xuân Thủy", các mẫu tem và blốc bộ tem “Chim vườn quốc gia Xuân Thủy” thể hiện hình ảnh 5 loài chim đặc trưng sinh sống trong vườn quốc gia Xuân Thủy cùng với môi sinh gợi tả, đó là các loài: Cò mỏ thìa (tên khoa học: Platalea minor), Choắt chân màng lớn (Limnodromus semipalmatus), Vịt mỏ thìa (Anas clypeata), Te vàng (Vanellus cinereus) và Bồ nông chân xám (Pelecanus philippensis). Mỗi mẫu tem của bộ tem “Chim vườn quốc gia Xuân Thủy” đều có phần đặc tả chi tiết một phần môi trường sống của các loài chim và được đẩy lùi ra khỏi khuôn hình tem, sát tận răng tem thể hiện ý tưởng bao la rộng lớn của đời sống thiên nhiên. Cách thể hiện này cũng hàm chứa thông điệp nhắc nhở mọi người phải biết quý trọng và gìn giữ thiên nhiên môi trường để góp phần thực hiện mục tiêu chung của thế giới về bảo tồn thiên nhiên và ứng phó với biến đổi khí hậu.